Avtomat maşın sürməyi öyrənmək haradan başlayır?
Avtomat avtomobildə ötürməni əl ilə dəyişmək və debriyaj pedalı yoxdur, lakin təhlükəsiz sürmə yenə də düzgün müşahidə, pedal nəzarəti və sakit qərarvermə tələb edir. İlk dərsin məqsədi sürəti artırmaq deyil; oturuşu, güzgüləri, idarəetmə elementlərini və əyləc hissini təhlükəsiz mühitdə tanımaqdır. Təcrübəsiz sürücü ictimai yola yalnız uyğun şəraitdə və təlimçi nəzarəti ilə çıxmalıdır.
P, R, N və D rejimləri nə deməkdir?
Rejimi dəyişərkən ayaq əyləcdə saxlanır, paneldə seçilmiş rejim yoxlanılır və ətraf müşahidə edilir. Avtomobil hərəkətdə olarkən P və ya R seçmək təhlükəlidir və mexanizmə zərər verə bilər.
- P — avtomobil tam dayandıqdan sonra parklanma rejimidir.
- R — geriyə hərəkət üçündür; seçməzdən əvvəl avtomobil tam dayanmalıdır.
- N — neytral rejimdir və adi hərəkət zamanı D-ni əvəz etmir.
- D — irəli hərəkət rejimidir.
Birinci məşq: oturuş, güzgü və pedallar
Oturacağı elə tənzimləyin ki, əyləci rahat və tam basa biləsiniz, kürəyiniz oturacağa söykənsin və sükanı gərginliksiz idarə edəsiniz. Yan və salon güzgülərini kor zonanı azaltmaq üçün tənzimləyin. Avtomat maşında qaz və əyləc yalnız sağ ayaqla idarə olunur. Sol ayaqla əyləcdən istifadə yeni başlayanlarda kəskin dayanma və pedal qarışıqlığı yarada bilər.
İkinci məşq: yumşaq start və dayanma
Əyləci buraxanda bir çox avtomat avtomobil yavaş irəliləyir. Əvvəl bu hərəkəti hiss edin, sonra qaza çox az təzyiq verin. Baxış avtomobilin kapotuna deyil, gedəcəyiniz istiqamətə yönəlməlidir. Dayanarkən əvvəl qaz buraxılır, məsafə qiymətləndirilir və əyləc tədricən artırılır. Məqsəd sərnişini irəli atan kəskin dayanma deyil, idarəli və proqnozlaşdırılan hərəkətdir.
Üçüncü məşq: döngə, zolaq və məsafə
Sükanı döngədən əvvəl hazırlayın, döngənin içində sürəti kəskin dəyişməyin və çıxış istiqamətinə baxın. Zolaq dəyişmə ardıcıllığı güzgü, siqnal, kor zona və təhlükəsiz boşluqdur. Öndəki avtomobillə məsafə sürətə, hava və yol şəraitinə uyğun saxlanmalıdır; yağış və zəif görünmə zamanı daha böyük ehtiyat lazımdır.
Yoxuş və tıxacda nə etməli?
Yoxuşda avtomobili qazla yerində saxlamağa çalışmayın. Əyləcdən, dayanma müddəti uzundursa parklanma əyləcindən və avtomobilin köməkçi sistemlərindən düzgün istifadə edin. Tıxacda ön avtomobilə həddən artıq yaxınlaşmayın, tez-tez qaz-əyləc etməyin və hərəkətin axınını qabaqcadan oxuyun. Telefon və digər diqqət yayındıran vasitələr kənarda qalmalıdır.
Parklanmanı necə məşq etmək olar?
Əvvəl boş meydançada perpendikulyar və geriyə parklanmanın istinad nöqtələri öyrənilir. Sonra paralel parklanma aşağı sürətdə, güzgülər və ətraf müşahidə ilə təkrarlanır. Kamera və sensor köməkçidir, lakin güzgünü, kor zonanı və piyadanı yoxlamağı əvəz etmir. Səhv bucaq yarananda manevri zorla bitirməkdənsə dayanıb mövqeyi düzəltmək daha təhlükəsizdir.
Yeni başlayanların ən çox etdiyi səhvlər
- Pedaqlara baxmaq və yolu gec görmək
- Qazı həddən artıq basmaq
- Rejimi yoxlamadan hərəkətə başlamaq
- Zolaq dəyişərkən yalnız güzgüyə baxmaq
- Parklanmada sürəti yüksək saxlamaq
- Səhvdən sonra tələsib ikinci səhv etmək
5 mərhələli dərs planı
Birinci mərhələ avtomobili tanıma və yumşaq dayanmadır. İkinci mərhələ döngə, sürət və məsafədir. Üçüncü mərhələ sakit küçədə zolaq və yolayrıcı məşqidir. Dördüncü mərhələ yoxuş, tıxac və müxtəlif marşrutdur. Beşinci mərhələ parklanma, zəif mövzuların təkrarı və müstəqil qərarvermədir. Dərslərin sayı hər kəs üçün eyni deyil; məqsəd vaxtı doldurmaq deyil, bacarığı sabitləşdirməkdir.
Nəticə
Avtomat maşın sürməyi öyrənmək yalnız D rejimini seçmək deyil. Təhlükəsiz sürücü müşahidə edir, məsafə saxlayır, pedalları yumşaq idarə edir və riskli vəziyyəti qabaqcadan görür. Müraciətdən əvvəl avtomobil tipini, dərsin real müddətini, marşrutu, təlimçinin yanaşmasını və yekun qiyməti dəqiqləşdirin.
